Gwara Łódzka

angielka – bułka paryska
aplikować się – zalecać się
august – błazen, klaun cyrkowy

badziewie – słabej jakości
badylarz – zawodowy hodowca kwiatów lub bogaty, prywatny przedsiębiorca
bajzel – bałagan
bałuciarz – mieszkaniec Bałut, ale też chuligan
bałuciara – mieszkanka Bałut, ale też prostaczka
betka, betki – drobna sprawa (od bedłek małych grzybów, nie prawdziwków, sprzedawanych na targach na objętość, mierzonej miseczkami lub szklankami)
bigiel – tłum, zgiełk, miejsce spotkań (pierwotnie nazwa krańcówki /zob.niżej/ tramwajowej na Bałuckim Rynku – w pobliżu dużego targowiska)
brecha – łom
brzuszek – surowy boczek (element mięsny)
boba – papierowy latawiec
bystro – prędko

chechłać – kroić, ciąć tępym narzędziem
cieć – kontroler biletów w środkach komunikacji miejskiej (w innych rejonach Polski oznacza dozorcę)
czarne – rodzaj krwistej kiełbasy, także zupa zaprawiana krwią drobiową (najczęściej z kaczki)
cztujda – gęsta zupa
chałka – bułka słodka pleciona
cieć – dozorca, gospodarz domu
chęchy – krzaki
ciekać – biegać

drach – czworokątny latawiec
drapoki – drewniane trepy wzmocnione drutem przymocowanym do podeszew
drygle – zimne nóżki (garmażeryjne)
dudy – płucka (podroby)
dulawka – lufka do papierosów
dziad – kapuśniak z ziemniakami

ekspres – zamek błyskawiczny

famuła, famułka – dom familijny
foliówka – torebka, torba foliowa, reklamówka

galancie – dużo, ładnie, dobrze
galanty – duży, ładny, dobry
gołda – wódka

jechać do Rygi – wymiotować

kanar – kontroler biletów MPK
klapitka – rodzaj kamienicy (utworzone od nazwiska Klapita, właściciela)
kontrol – kontrola biletów w środkach komunikacji miejskiej
krańcówka – pętla linii tramwajowej lub autobusowej
kole godzina – około godziny
kijowo – fatalnie od kija, którym dostawało się lanie
kulosy – nogi
lebera – wątrobianka (wyrób garmażeryjny)
leberka – kiełbasa pasztetowa

migawka – bilet okresowy komunikacji miejskiej

naród – zmiana znaczeniowa słowa, ograniczająca się do grupy np. z danej dzielnicy.

po prosty – często używane, zamiast „po prostu”
prażoki – potrawa z ziemniaków i mąki
przylepka – piętka chleba (krańcowa)

rolwaga – wóz konny służący do przewożenia złomu
rzeźnik – sklep mięsny

schódki – typowo łódzkie określenie dla schodów złożonych tylko z kilku stopni
siajowe – podłej jakości, niewiele warte
spinacz – spinka do włosów
sładnie – łatwo, ładnie, dobrze
sznytka – kromka chleba
szten – latawiec z listew i bibuły

towar – tkanina
trambambula – piłkarzyki
tytka – papierowa torebka

zalewajka – zupa kartoflana z białym barszczem/ żur ugotowany razem z kartoflami (ziemniakami)
żulik – chleb turecki z rodzynkami